همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 27 سنجش تطبیقی ظرفیت‌های همکاری پلیسی ایران و عربستان در پرتو تحولات جدید روابط دوجانبه سنجش تطبیقی ظرفیت‌های همکاری پلیسی ایران و عربستان در پرتو تحولات جدید روابط دوجانبه 647 667 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مصطفی دانشجوی دکتری حقوق بین الملل ، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران فخرالدین نویسنده مسئول: استادیار گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران غلامحسین ستادیارگروه کشف جرایم،واحد تهران، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران احمدرضا استادیار گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران 2026 05 27 تحولات اخیر در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، به‌ویژه پس از ازسرگیری روابط دیپلماتیک در سال ۲۰۲۳، زمینه‌ای تازه برای بازاندیشی در سازوکارهای همکاری امنیتی و انتظامی میان دو کشور فراهم آورده است. در این میان، «دیپلماسی پلیسی» به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین مدیریت تهدیدات فراملی، می‌تواند نقشی مؤثر در توسعه همکاری‌های دوجانبه ایفا کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که ظرفیت‌های همکاری پلیسی ایران و عربستان در پرتو تحولات جدید روابط دوجانبه چیست و چه موانع و فرصت‌هایی در مسیر نهادینه‌سازی آن وجود دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، به بررسی ساختارهای پلیسی، نهادهای امنیتی، بسترهای حقوقی و زمینه‌های عملیاتی همکاری میان ایران و عربستان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه اختلافات ژئوپلیتیکی، بی‌اعتمادی تاریخی، تفاوت‌های نهادی و محدودیت‌های ناشی از محیط امنیتی منطقه، مانع شکل‌گیری همکاری پایدار پلیسی بوده‌اند، اما تهدیدات مشترک از جمله جرائم سازمان‌یافته فراملی، قاچاق مواد مخدر، پول‌شویی، جرائم سایبری، افراط‌گرایی خشونت‌بار و ضرورت تأمین امنیت زائران، ظرفیت‌های مهمی برای توسعه همکاری‌های انتظامی و تبادل اطلاعات فراهم کرده‌اند. نتیجه‌گیری مقاله آن است که موفقیت همکاری پلیسی ایران و عربستان مستلزم گذار از امنیت‌نگری صرفاً سیاسی به امنیت‌نگری کارکردی، تدوین تفاهم‌نامه‌های تخصصی، ایجاد کانال‌های ارتباطی رسمی میان نهادهای انتظامی و تقویت سازوکارهای اعتمادسازی تدریجی است. تحولات اخیر در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، به‌ویژه پس از ازسرگیری روابط دیپلماتیک در سال ۲۰۲۳، زمینه‌ای تازه برای بازاندیشی در سازوکارهای همکاری امنیتی و انتظامی میان دو کشور فراهم آورده است. در این میان، «دیپلماسی پلیسی» به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین مدیریت تهدیدات فراملی، می‌تواند نقشی مؤثر در توسعه همکاری‌های دوجانبه ایفا کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که ظرفیت‌های همکاری پلیسی ایران و عربستان در پرتو تحولات جدید روابط دوجانبه چیست و چه موانع و فرصت‌هایی در مسیر نهادینه‌سازی آن وجود دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، به بررسی ساختارهای پلیسی، نهادهای امنیتی، بسترهای حقوقی و زمینه‌های عملیاتی همکاری میان ایران و عربستان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه اختلافات ژئوپلیتیکی، بی‌اعتمادی تاریخی، تفاوت‌های نهادی و محدودیت‌های ناشی از محیط امنیتی منطقه، مانع شکل‌گیری همکاری پایدار پلیسی بوده‌اند، اما تهدیدات مشترک از جمله جرائم سازمان‌یافته فراملی، قاچاق مواد مخدر، پول‌شویی، جرائم سایبری، افراط‌گرایی خشونت‌بار و ضرورت تأمین امنیت زائران، ظرفیت‌های مهمی برای توسعه همکاری‌های انتظامی و تبادل اطلاعات فراهم کرده‌اند. نتیجه‌گیری مقاله آن است که موفقیت همکاری پلیسی ایران و عربستان مستلزم گذار از امنیت‌نگری صرفاً سیاسی به امنیت‌نگری کارکردی، تدوین تفاهم‌نامه‌های تخصصی، ایجاد کانال‌های ارتباطی رسمی میان نهادهای انتظامی و تقویت سازوکارهای اعتمادسازی تدریجی است. /downloadfilepdf/16682