همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 27 چالش‌های اجتماعی در ایران و جهان و نقش روانشناسی اسلامی در حل آن‌ها چالش‌های اجتماعی در ایران و جهان و نقش روانشناسی اسلامی در حل آن‌ها 745 757 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA حسین کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه ایران 2026 05 27 مقاله حاضر به بررسی نقش روانشناسی اسلامی در مواجهه با چالش‌های اجتماعی معاصر در ایران و جهان می‌پردازد. در عصری که بحران‌های هویتی، خشونت اجتماعی و مشکلات روانشناختی نسل جوان به یکی از دغدغه‌های اصلی جوامع بشری تبدیل شده است، رویکردهای روانشناختی رایج به دلیل غفلت از ابعاد معنوی و دینی انسان، با محدودیت‌هایی در ارائه راهکارهای مؤثر مواجه هستند. روانشناسی اسلامی با بهره‌مندی از منابع اصیل دینی شامل قرآن، سنت نبوی و میراث غنی عرفانی، می‌تواند چارچوب نظری و عملیاتی جامعی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی فراهم آورد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای و مرور پژوهش‌های تجربی معاصر، ابتدا بحران‌های اجتماعی عمده در عرصه ملی و فراملی را تبیین می‌کند، سپس مبانی نظری روانشناسی اسلامی را در حوزه مداخلات روانشناختی تشریح می‌نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مفاهیمی همچون توکل، صبر، ذکر، مراقبه، تزکیه نفس و هویت اخلاقی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، ظرفیت بالایی در کاهش خشونت، تقویت تاب‌آوری روانی و بازسازی هویت نسل جوان دارند. مطالعات تجربی انجام‌شده در جوامع اسلامی نیز اثربخشی مداخلات مبتنی بر روانشناسی اسلامی در افزایش عزت‌نفس، بهبود تاب‌آوری و کاهش افسردگی نوجوانان را تأیید کرده‌اند. در پایان، مقاله پیشنهادهایی برای پیاده‌سازی عملی این رویکرد در نظام‌های آموزشی، مشاوره‌ای و سلامت روان ارائه می‌دهد. مقاله حاضر به بررسی نقش روانشناسی اسلامی در مواجهه با چالش‌های اجتماعی معاصر در ایران و جهان می‌پردازد. در عصری که بحران‌های هویتی، خشونت اجتماعی و مشکلات روانشناختی نسل جوان به یکی از دغدغه‌های اصلی جوامع بشری تبدیل شده است، رویکردهای روانشناختی رایج به دلیل غفلت از ابعاد معنوی و دینی انسان، با محدودیت‌هایی در ارائه راهکارهای مؤثر مواجه هستند. روانشناسی اسلامی با بهره‌مندی از منابع اصیل دینی شامل قرآن، سنت نبوی و میراث غنی عرفانی، می‌تواند چارچوب نظری و عملیاتی جامعی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی فراهم آورد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای و مرور پژوهش‌های تجربی معاصر، ابتدا بحران‌های اجتماعی عمده در عرصه ملی و فراملی را تبیین می‌کند، سپس مبانی نظری روانشناسی اسلامی را در حوزه مداخلات روانشناختی تشریح می‌نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مفاهیمی همچون توکل، صبر، ذکر، مراقبه، تزکیه نفس و هویت اخلاقی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، ظرفیت بالایی در کاهش خشونت، تقویت تاب‌آوری روانی و بازسازی هویت نسل جوان دارند. مطالعات تجربی انجام‌شده در جوامع اسلامی نیز اثربخشی مداخلات مبتنی بر روانشناسی اسلامی در افزایش عزت‌نفس، بهبود تاب‌آوری و کاهش افسردگی نوجوانان را تأیید کرده‌اند. در پایان، مقاله پیشنهادهایی برای پیاده‌سازی عملی این رویکرد در نظام‌های آموزشی، مشاوره‌ای و سلامت روان ارائه می‌دهد. /downloadfilepdf/16596