همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 31 بررسی سندرم شناختی-توجهی در زنان باردار: یک مطالعه مقطعی در شهر یزد در سال 1403 بررسی سندرم شناختی-توجهی در زنان باردار: یک مطالعه مقطعی در شهر یزد در سال 1403 863 874 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA محدثه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد واحد یزد، یزد، ایران علی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد واحد یزد، یزد، ایران 2026 05 31 مقدمه: سندرم شناختی-توجهی (CAS) ، که با الگوهای تفکر تکرارشونده و راهبردهای مقابله‌ای ناکارآمد مشخص می‌شود، می‌تواند بر سلامت روان زنان باردار تأثیر بگذارد. این پژوهش با هدف تعیین شیوع و میانگین نمرات CAS و بررسی ارتباط آن با متغیرهای دموگرافیک در زنان باردار شهر یزد انجام شد. روش تحقیق: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به روش مقطعی بر روی ۶۱ زن باردار که به مراکز بهداشتی-درمانی شهر یزد مراجعه کردند، اجرا گردید. ابزار اصلی مورد استفاده، مقیاس سنجش سندرم شناختی-توجهی (CAS) بود. علاوه بر این، پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک شامل سن، وضعیت اشتغال، گروه خونی، تعداد فرزندان، سابقه سقط جنین، مصرف سیگار و قلیان، وضعیت سکونت و سطح تحصیلات جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه26 تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین نمره کلی CAS در میان شرکت‌کنندگان ۷۴.۷۷ (انحراف معیار: ۱۶.۳۴) بود، که نشان‌دهنده شیوع قابل توجه الگوهای تفکر تکرارشونده و راهبردهای مقابله‌ای ناکارآمد است (دامنه نمرات: ۲۸-۱۱۳). میانه نمرات CAS برابر با ۷۵ بود که بیانگر آن است که ۵۰ درصد از زنان باردار نمره‌ای معادل ۷۵ یا بالاتر کسب کرده‌اند. تحلیل همبستگی نشان داد که CAS با سن (r=0.25, P=0.03)، سطح تحصیلات (r=-0.22, P=0.05)، مصرف سیگار (r=0.30, P=0.01) و مصرف قلیان (r=0.28, P=0.02) ارتباط معنادار آماری داشت. در مقابل، متغیرهای وضعیت اشتغال، گروه خونی، تعداد فرزندان، سابقه سقط جنین و وضعیت سکونت، ارتباط معناداری با نمره CAS نشان ندادند (P > 0.05). نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش حاکی از شیوع بالا و میانگین نمرات قابل توجه CAS در زنان باردار یزد است. ارتباط معنادار CAS با افزایش سن، سطح تحصیلات پایین‌تر، و مصرف سیگار و قلیان، بر اهمیت توجه به این عوامل در ارزیابی و مدیریت سلامت شناختی-توجهی این گروه تأکید دارد. این نتایج ضرورت توسعه مداخلات مبتنی بر فراشناخت و آموزش‌های بهداشت باروری برای این گروه را برجسته می‌سازد. مقدمه: سندرم شناختی-توجهی (CAS) ، که با الگوهای تفکر تکرارشونده و راهبردهای مقابله‌ای ناکارآمد مشخص می‌شود، می‌تواند بر سلامت روان زنان باردار تأثیر بگذارد. این پژوهش با هدف تعیین شیوع و میانگین نمرات CAS و بررسی ارتباط آن با متغیرهای دموگرافیک در زنان باردار شهر یزد انجام شد. روش تحقیق: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به روش مقطعی بر روی ۶۱ زن باردار که به مراکز بهداشتی-درمانی شهر یزد مراجعه کردند، اجرا گردید. ابزار اصلی مورد استفاده، مقیاس سنجش سندرم شناختی-توجهی (CAS) بود. علاوه بر این، پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک شامل سن، وضعیت اشتغال، گروه خونی، تعداد فرزندان، سابقه سقط جنین، مصرف سیگار و قلیان، وضعیت سکونت و سطح تحصیلات جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه26 تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین نمره کلی CAS در میان شرکت‌کنندگان ۷۴.۷۷ (انحراف معیار: ۱۶.۳۴) بود، که نشان‌دهنده شیوع قابل توجه الگوهای تفکر تکرارشونده و راهبردهای مقابله‌ای ناکارآمد است (دامنه نمرات: ۲۸-۱۱۳). میانه نمرات CAS برابر با ۷۵ بود که بیانگر آن است که ۵۰ درصد از زنان باردار نمره‌ای معادل ۷۵ یا بالاتر کسب کرده‌اند. تحلیل همبستگی نشان داد که CAS با سن (r=0.25, P=0.03)، سطح تحصیلات (r=-0.22, P=0.05)، مصرف سیگار (r=0.30, P=0.01) و مصرف قلیان (r=0.28, P=0.02) ارتباط معنادار آماری داشت. در مقابل، متغیرهای وضعیت اشتغال، گروه خونی، تعداد فرزندان، سابقه سقط جنین و وضعیت سکونت، ارتباط معناداری با نمره CAS نشان ندادند (P > 0.05). نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش حاکی از شیوع بالا و میانگین نمرات قابل توجه CAS در زنان باردار یزد است. ارتباط معنادار CAS با افزایش سن، سطح تحصیلات پایین‌تر، و مصرف سیگار و قلیان، بر اهمیت توجه به این عوامل در ارزیابی و مدیریت سلامت شناختی-توجهی این گروه تأکید دارد. این نتایج ضرورت توسعه مداخلات مبتنی بر فراشناخت و آموزش‌های بهداشت باروری برای این گروه را برجسته می‌سازد. /downloadfilepdf/15985