همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 30 اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود تنظیم هیجان و تاب‌آوری زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود تنظیم هیجان و تاب‌آوری زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان 772 780 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA زهرا گروه روانشناسی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نرگس گروه روانشناسی، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ابوالفضل دانشجو دکتری مشاوره، گروه مشاوره دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران فاطمه دانشجوی کارشناسی ارشد،گروه روانشناسی،دانشکده بهزیستی علوم اجتماعی سلامت ،واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 2026 05 30 هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود تنظیم هیجان و تاب‌آوری زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان بود. این اختلال یکی از شایع‌ترین مشکلات روان‌شناختی در دوران پس از زایمان است که می‌تواند عملکرد مادر، رابطه با نوزاد و کیفیت زندگی خانوادگی را تحت تأثیر منفی قرار دهد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی و درمانی در بازه زمانی مشخص بود. از میان این افراد، ۳۰ نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبورگ (EPDS)، پرسشنامه تنظیم هیجان گروس و جان (ERQ) و مقیاس تاب‌آوری کانر–دیویدسون (CD RISC) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد.نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، میانگین نمرات تنظیم هیجان و تاب‌آوری در گروه آزمایش به طور معناداری نسبت به گروه کنترل افزایش یافته است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی با تقویت آگاهی هیجانی، کاهش واکنش‌پذیری منفی و افزایش توانایی مقابله با استرس، می‌تواند به عنوان روشی مؤثر برای بهبود سلامت روان زنان در دوره پس از زایمان به کار گرفته شود. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهبود تنظیم هیجان و تاب‌آوری زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان بود. این اختلال یکی از شایع‌ترین مشکلات روان‌شناختی در دوران پس از زایمان است که می‌تواند عملکرد مادر، رابطه با نوزاد و کیفیت زندگی خانوادگی را تحت تأثیر منفی قرار دهد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی و درمانی در بازه زمانی مشخص بود. از میان این افراد، ۳۰ نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ادینبورگ (EPDS)، پرسشنامه تنظیم هیجان گروس و جان (ERQ) و مقیاس تاب‌آوری کانر–دیویدسون (CD RISC) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد.نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، میانگین نمرات تنظیم هیجان و تاب‌آوری در گروه آزمایش به طور معناداری نسبت به گروه کنترل افزایش یافته است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی با تقویت آگاهی هیجانی، کاهش واکنش‌پذیری منفی و افزایش توانایی مقابله با استرس، می‌تواند به عنوان روشی مؤثر برای بهبود سلامت روان زنان در دوره پس از زایمان به کار گرفته شود. /downloadfilepdf/13376