همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 27 رابطه سبک های فرزند پروری با بزهکاری در نوجوانان رابطه سبک های فرزند پروری با بزهکاری در نوجوانان 617 627 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA نرگس دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی 2026 05 27 دوران نوجوانی، مرحله‌ای گذار و سرشار از دگرگونی‌های بنیادین است که با افزایش چشمگیر آسیب‌پذیری در برابر رفتارهای پرخطر و گرایش به بزهکاری همراه است. در این میان، نهاد خانواده به عنوان اولین و تأثیرگذارترین محیط اجتماعی، و به‌ویژه سبک‌های فرزندپروری که والدین به کار می‌گیرند، نقشی محوری و تعیین‌کننده در شکل‌دهی به سرنوشت نوجوانان، چه در جهت پیشگیری از انحرافات و چه در جهت تسهیل آن‌ها، ایفا می‌کنند. این مقاله مروری با هدف واکاوی عمیق و تحلیلی رابطه میان سبک‌های فرزندپروری و پدیده بزهکاری در میان نوجوانان، و با تمرکز ویژه بر پیامدهای رفتاری مترتب بر هر یک از این سبک‌های تربیتی، به بررسی جامع مطالعات داخلی و خارجی پرداخته است. روش تحقیق حاضر، «مرور روایتی» (Narrative Review) است که با استناد به یافته‌های پژوهش‌های پیشین، تصویری منسجم و جامع از وضعیت موجود ارائه می‌دهد. یافته‌های حاصل از تحلیل مطالعات، هم‌راستا با یکدیگر، نشان می‌دهند که سبک فرزندپروری مقتدرانه، که با ویژگی‌هایی چون تقویت خودکنترلی، نظارت فعال و سازنده والدین، و برقراری روابط عاطفی عمیق و مثبت میان والدین و فرزندان شناخته می‌شود، به عنوان سپری محافظتی در برابر گرایش نوجوانان به بزهکاری عمل می‌کند. در مقابل، سبک فرزندپروری مستبدانه، از طریق برانگیختن و تشدید پرخاشگری در نوجوانان، و سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه، که مشخصه اصلی آن فقدان نظارت کافی و عدم تعیین چارچوب‌های رفتاری روشن است، به طور قابل ملاحظه‌ای زمینه را برای بروز انحرافات رفتاری و ارتکاب بزهکاری مساعد می‌سازند. بر این اساس، نتایج این مقاله بر ضرورت حیاتی آموزش و توانمندسازی والدین در جهت اتخاذ و به‌کارگیری مؤثر سبک‌های فرزندپروری کارآمد، به عنوان راهبردی اساسی و پایدار در راستای کاهش و پیشگیری از پدیده بزهکاری نوجوانان، تأکید می‌ورزد. دوران نوجوانی، مرحله‌ای گذار و سرشار از دگرگونی‌های بنیادین است که با افزایش چشمگیر آسیب‌پذیری در برابر رفتارهای پرخطر و گرایش به بزهکاری همراه است. در این میان، نهاد خانواده به عنوان اولین و تأثیرگذارترین محیط اجتماعی، و به‌ویژه سبک‌های فرزندپروری که والدین به کار می‌گیرند، نقشی محوری و تعیین‌کننده در شکل‌دهی به سرنوشت نوجوانان، چه در جهت پیشگیری از انحرافات و چه در جهت تسهیل آن‌ها، ایفا می‌کنند. این مقاله مروری با هدف واکاوی عمیق و تحلیلی رابطه میان سبک‌های فرزندپروری و پدیده بزهکاری در میان نوجوانان، و با تمرکز ویژه بر پیامدهای رفتاری مترتب بر هر یک از این سبک‌های تربیتی، به بررسی جامع مطالعات داخلی و خارجی پرداخته است. روش تحقیق حاضر، «مرور روایتی» (Narrative Review) است که با استناد به یافته‌های پژوهش‌های پیشین، تصویری منسجم و جامع از وضعیت موجود ارائه می‌دهد. یافته‌های حاصل از تحلیل مطالعات، هم‌راستا با یکدیگر، نشان می‌دهند که سبک فرزندپروری مقتدرانه، که با ویژگی‌هایی چون تقویت خودکنترلی، نظارت فعال و سازنده والدین، و برقراری روابط عاطفی عمیق و مثبت میان والدین و فرزندان شناخته می‌شود، به عنوان سپری محافظتی در برابر گرایش نوجوانان به بزهکاری عمل می‌کند. در مقابل، سبک فرزندپروری مستبدانه، از طریق برانگیختن و تشدید پرخاشگری در نوجوانان، و سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه، که مشخصه اصلی آن فقدان نظارت کافی و عدم تعیین چارچوب‌های رفتاری روشن است، به طور قابل ملاحظه‌ای زمینه را برای بروز انحرافات رفتاری و ارتکاب بزهکاری مساعد می‌سازند. بر این اساس، نتایج این مقاله بر ضرورت حیاتی آموزش و توانمندسازی والدین در جهت اتخاذ و به‌کارگیری مؤثر سبک‌های فرزندپروری کارآمد، به عنوان راهبردی اساسی و پایدار در راستای کاهش و پیشگیری از پدیده بزهکاری نوجوانان، تأکید می‌ورزد. /downloadfilepdf/12738