همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 27 بررسی عوامل اجتماعی , فرهنگی و اقتصادی خانواده های تک والدی بررسی عوامل اجتماعی , فرهنگی و اقتصادی خانواده های تک والدی 628 635 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA هاجر دانشجوی ارشد جامعه شناسی گرایش پژوهشگری دانشگاه کاشان ساجده دانشجوی ارشد جامعه شناسی گرایش پژوهشگری دانشگاه کاشان 2026 05 27 خانواده‌های تک‌والدی به عنوان یکی از ساختارهای نوین و رو به گسترش در جوامع معاصر، با چالش‌های پیچیده‌ای در ابعاد گوناگون مواجه هستند که پویایی و سلامت این نهاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل جامع عوامل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی تأثیرگذار بر کیفیت زندگی این خانواده‌ها انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه، فراتحلیل بوده که از طریق تجمیع و تحلیل سیستماتیک یافته‌های پژوهش‌های معتبر داخلی و خارجی در دهه‌های اخیر صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در بعد اقتصادی، فقر، ناپایداری شغلی و محدودیت منابع مالی به عنوان اصلی‌ترین فشارهای ساختاری بر والد تنها شناسایی شده‌اند که مستقیماً به کاهش سطح رفاه و افزایش استرس‌های روانی منجر می‌گردد. در بعد فرهنگی، وجود انگ اجتماعی، برچسب‌زنی و تضاد با الگوهای سنتی خانواده، موجب انزوای اجتماعی و کاهش عزت‌نفس اعضای این خانواده‌ها شده است. همچنین، نتایج در بخش اجتماعی بیانگر آن است که فقدان شبکه‌های حمایتی کارآمد و افزایش بار مسئولیت والد تنها، زمینه‌ساز بروز مشکلات رفتاری در فرزندان و کاهش کیفیت نظارت والدینی می‌شود. در نهایت، نتایج فراتحلیل حاکی از آن است که ارتقای کیفیت زندگی خانواده‌های تک‌والدی نیازمند مداخلات چندبعدی شامل حمایت‌های مالی هدفمند، اصلاح نگرش‌های فرهنگی جامعه از طریق آموزش‌های عمومی و تقویت شبکه‌های رسمی حمایت اجتماعی و روان‌شناختی است تا از بازتولید آسیب‌های اجتماعی و افت سلامت روان در این خانواده‌ها جلوگیری شود. خانواده‌های تک‌والدی به عنوان یکی از ساختارهای نوین و رو به گسترش در جوامع معاصر، با چالش‌های پیچیده‌ای در ابعاد گوناگون مواجه هستند که پویایی و سلامت این نهاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل جامع عوامل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی تأثیرگذار بر کیفیت زندگی این خانواده‌ها انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه، فراتحلیل بوده که از طریق تجمیع و تحلیل سیستماتیک یافته‌های پژوهش‌های معتبر داخلی و خارجی در دهه‌های اخیر صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در بعد اقتصادی، فقر، ناپایداری شغلی و محدودیت منابع مالی به عنوان اصلی‌ترین فشارهای ساختاری بر والد تنها شناسایی شده‌اند که مستقیماً به کاهش سطح رفاه و افزایش استرس‌های روانی منجر می‌گردد. در بعد فرهنگی، وجود انگ اجتماعی، برچسب‌زنی و تضاد با الگوهای سنتی خانواده، موجب انزوای اجتماعی و کاهش عزت‌نفس اعضای این خانواده‌ها شده است. همچنین، نتایج در بخش اجتماعی بیانگر آن است که فقدان شبکه‌های حمایتی کارآمد و افزایش بار مسئولیت والد تنها، زمینه‌ساز بروز مشکلات رفتاری در فرزندان و کاهش کیفیت نظارت والدینی می‌شود. در نهایت، نتایج فراتحلیل حاکی از آن است که ارتقای کیفیت زندگی خانواده‌های تک‌والدی نیازمند مداخلات چندبعدی شامل حمایت‌های مالی هدفمند، اصلاح نگرش‌های فرهنگی جامعه از طریق آموزش‌های عمومی و تقویت شبکه‌های رسمی حمایت اجتماعی و روان‌شناختی است تا از بازتولید آسیب‌های اجتماعی و افت سلامت روان در این خانواده‌ها جلوگیری شود. /downloadfilepdf/12301