همایش آروین البرز SEPJR 2 4 2026 05 27 رابطه سبک‌های والدگری با پیشرفت تحصیلی کودکان: نقش میانجی کارکردهای اجرایی (مرور نظام‌مند) رابطه سبک‌های والدگری با پیشرفت تحصیلی کودکان: نقش میانجی کارکردهای اجرایی (مرور نظام‌مند) 668 676 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA پگاه کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه تهران دکتر مسعود دانشیار بازنشستۀ گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه تهران 2026 05 27 کارکردهای اجرایی به‌عنوان فرایندهای شناختی سطح بالا شامل بازداری پاسخ، حافظه فعال، انعطاف‌پذیری شناختی و برنامه‌ریزی، نقشی مهم در تنظیم رفتار یادگیری‌محور و موفقیت تحصیلی کودکان دارند. شواهد نشان می‌دهد کیفیت والدگری می‌تواند این کارکردها را تقویت یا تضعیف کند. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر مرور نظام‌مند شواهد مربوط به رابطه سبک‌های والدگری با پیشرفت تحصیلی و بررسی نقش میانجی کارکردهای اجرایی در این پیوند است. برای دستیابی به این هدف، پژوهش‌های داخلی و خارجی سال‌های اخیر درباره سبک‌های والدگری، کارکردهای اجرایی و پیشرفت تحصیلی کودکان، به‌ویژه در ریاضی، در پایگاه‌های معتبر جستجو و تحلیل شدند و توجه اصلی به مطالعاتی بود که هم‌زمان این متغیرها را بررسی کرده بودند. یافته‌ها نشان داد سبک مقتدرانه با حافظه فعال قوی‌تر، برنامه‌ریزی مؤثرتر و مهار رفتاری بهتر و در نتیجه عملکرد تحصیلی بالاتر مرتبط است، در حالی که سبک‌های مستبدانه و سهل‌گیر با ضعف این مؤلفه‌ها و افت تحصیلی همراه‌اند. همچنین بسیاری از مطالعات تأیید می‌کنند که کارکردهای اجرایی نقش میانجی داشته و بخش قابل توجهی از اثر والدگری بر پیشرفت تحصیلی را توضیح می‌دهند. کارکردهای اجرایی به‌عنوان فرایندهای شناختی سطح بالا شامل بازداری پاسخ، حافظه فعال، انعطاف‌پذیری شناختی و برنامه‌ریزی، نقشی مهم در تنظیم رفتار یادگیری‌محور و موفقیت تحصیلی کودکان دارند. شواهد نشان می‌دهد کیفیت والدگری می‌تواند این کارکردها را تقویت یا تضعیف کند. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر مرور نظام‌مند شواهد مربوط به رابطه سبک‌های والدگری با پیشرفت تحصیلی و بررسی نقش میانجی کارکردهای اجرایی در این پیوند است. برای دستیابی به این هدف، پژوهش‌های داخلی و خارجی سال‌های اخیر درباره سبک‌های والدگری، کارکردهای اجرایی و پیشرفت تحصیلی کودکان، به‌ویژه در ریاضی، در پایگاه‌های معتبر جستجو و تحلیل شدند و توجه اصلی به مطالعاتی بود که هم‌زمان این متغیرها را بررسی کرده بودند. یافته‌ها نشان داد سبک مقتدرانه با حافظه فعال قوی‌تر، برنامه‌ریزی مؤثرتر و مهار رفتاری بهتر و در نتیجه عملکرد تحصیلی بالاتر مرتبط است، در حالی که سبک‌های مستبدانه و سهل‌گیر با ضعف این مؤلفه‌ها و افت تحصیلی همراه‌اند. همچنین بسیاری از مطالعات تأیید می‌کنند که کارکردهای اجرایی نقش میانجی داشته و بخش قابل توجهی از اثر والدگری بر پیشرفت تحصیلی را توضیح می‌دهند.جمع‌بندی این مرور، بر ضرورت توجه هم‌زمان به کیفیت والدگری و تقویت کارکردهای اجرایی در برنامه‌های آموزشی و مداخلات مدرسه‌ای تأکید دارد و پیشنهاد می‌کند ترکیب آموزش والدین با برنامه‌های تقویت کارکردهای اجرایی، رویکردی کارآمد برای ارتقای موفقیت تحصیلی کودکان است. /downloadfilepdf/11815