پژوهش حاضر با هدف واکاوی فرصت‌ها و چالش‌های بازنگری در برنامه درسی با رویکرد یادگیری تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شده است. نظام‌های آموزشی در سراسر جهان با سرعتی بی‌سابقه در حال تحول هستند و گذار از رویکردهای سنتی به سمت الگوهای نوین آموزشی که محوریت آن‌ها بر پایه فناوری‌های هوشمند است، به یک ضرورت کاملاً اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. برنامه‌های درسی سنتی که غالباً با رویکردی واحد و یکسان برای تمامی دانش‌آموزان طراحی می‌شدند، دیگر نمی‌توانند پاسخگوی نیازها، استعدادها و تفاوت‌های فردی فراگیران در عصر پیچیده ارتباطات و اطلاعات باشند. در این راستا، هوش مصنوعی به عنوان یک نیروی محرکه قدرتمند، امکان خلق مسیرهای یادگیری شخصی‌سازی شده و پویا را فراهم آورده است که در آن، محتوا، سرعت و روش آموزش به صورت لحظه‌ای و بر اساس عملکرد و نیازهای هر یادگیرنده تنظیم می‌شود. این گذار پارادایمی، فرصت‌های بی‌نظیری نظیر افزایش درگیری تحصیلی، بهبود عدالت آموزشی، تسهیل کار معلمان، ارتقای کارایی سیستم‌های ارزیابی، و کشف سریع استعدادهای نهفته را به همراه دارد. با این وجود، مسیر ادغام این فناوری‌های نوین در برنامه‌های درسی با چالش‌های بنیادین و چندوجهی روبرو است. مسائلی همچون حفظ حریم خصوصی داده‌های دانش‌آموزان، دغدغه‌های مربوط به اخلاق حرفه‌ای، سوگیری‌های الگوریتمی، کمبود زیرساخت‌های فناوری در مناطق محروم، و همچنین نیاز مبرم به بازآموزی معلمان برای ایفای نقش‌های جدید، از جمله موانع جدی در این مسیر به شمار می‌روند. بنابراین، بازنگری در برنامه‌های درسی باید با یک نگاه کل‌نگر، محتاطانه و مبتنی بر شواهد علمی صورت پذیرد تا بتوان ضمن بهره‌برداری حداکثری از پتانسیل‌های هوش مصنوعی، مخاطرات احتمالی آن را به حداقل رساند.

هوش مصنوعی یادگیری تطبیقی برنامه درسی شخصی‌سازی آموزش فناوری آموزشی.